Retrospektywa mistrza powojennej typografii – Światło dała czarna sadza. Leon Urbański – Grafik, Typograf (1926-1998)
Magda Frankowska

Urbański przez blisko 50 lat zajmował się grafiką użytkową – typografią, książką artystyczną, projektowaniem znaków i symboli. Był współzałożycielem i współpracownikiem Doświadczalnej Oficyny Graficznej PSP w Warszawie, gdzie pod jego wymagającym okiem powstawały druki akcydensowe i wydawnictwa bibliofilskie. W latach 1978-82 prowadził Pracownię Projektowania Typograficznego w Warszawskiej ASP. Przez wiele lat był również członkiem jury Konkursu PTWK na Najpiękniejsze Książki Roku. Za swoją twórczość został wyróżniony wieloma nagrodami. Najbardziej prestiżowym wyróżnieniem było dla niego honorowe członkowstwo Double Crown Club – Stowarzyszenia Wydawców i Typografów Wysp Bytyjskich. Urbański znalazł się w gronie dziesięciu zagranicznych członków stowarzyszenia razem z takimi typografami jak Max Caflish, Matthew Carter, Adrian Frutiger, Gerard Unger i Hermann Zapf.

Leon Urbański czerpał inspirację z tradycji drukarstwa weneckiego, renesansowych układów tekstu, ale również z piękna znaków orientalnych, arabskiego pisma kufa. Cenił piękną formę czcionek – szczególnie antykwy renesansowe i barokowe, jak Garamond, Palatino, Caslon. Był perfekcjonistą. Dbał o każdy detal, a projektowanie układu typograficznego zaczynało się dla niego od poznania i przemyślenia treści utworu. Specjalnością Urbańskiego były druki elitarne, bibliofilskie o szlachetnych, harmonijnych układach tekstu, drukowane na pięknych czerpanych papierach.

Swoją profesję określał tymi słowami: „Typograf to człowiek wrażliwy na mały, czarny znak, na język czerni i bieli, na wzajemne proporcje linii, plamy, punktu, pustki. To również człowiek cierpliwy i uparty, który nie powinien oczekiwać hołdów.” (1)