Wolfgang Weingart – prowincjonalny nauczyciel
Ewa Satalecka

Konferencja niewiele miała wspólnego z typografią i mocno osadzała się w kulturze masowej oraz jej problemach. Zapewne to miłe, że każdy, w naszej globalnej wiosce, może zostać kompozytorem, projektantem lub wydawcą – wystarczy chęć szczera i dostęp do internetu. Mnie jednak perspektywa uczestnictwa w programie tego wielkiego domu kultury przeraża. Mam nadzieję, że kilku jeszcze podobnych mi tchórzy poszuka schronienia w niebezpiecznym klubie szacunku dla wykształcenia, wiedzy i umiejętności zawodowych.

Wystawa Weingarta nie ściągneła tłumów dziennikarzy, nie pisały o niej polskie gazety i nie odbiła się szerokim echem jako ważne wydarzenie kulturalne. – „To cmentarz” – powiedział Weingart, kiedy skończyliśmy wieszać ostatnie prace. – „Co Ty mówisz, to wspaniała wystawa!” – zaprotestowałam. – „Nikomu nie potrzebny cmentarz.” – powtórzył. Chciałabym żeby się mylił.

Wystawa pokazywała prace od lat 60. do tych najnowszych. Poprzez szkice, rysunki koncepcyjne do gotowych realizacji ujawniała warsztat. Obnażała koncepcje i sposoby realizacji, rozterki, zmiany, wybory. Czyż potrzeba czegoś więcej, niż tak podana przyjacielska rada Mistrza?

Od wczesnych eksperymentów z czystą typografią – Weingart poszukiwał układu elementów na danym formacie, dystansu między nimi w relacjach poziomych i pionowych, konstrukcji łamiącej prostą, poprzez badanie struktury semantycznej znaku, prowadziła nas ku oznaczaniu terytorium otoczenia i obiektu, dopełnianiu znaczeń, do repetycji, do eksperymentów z narzędziami cyfrowymi i... bieli. To nie jest na pewno cała droga do typografii, ale to spory kawałek, który mogliśmy przejść z Weingartem.

Każda litera jak niezależny byt znajduje swoje miejsce: odległość od horyzontu i najbliższych towarzyszy. Każda kompozycja mówi nam co się między nimi wydarzyło. Czasmi są po prostu sobą – szarym szeregiem anonimowych przechodniów – jak tłum na zdjęciach Andresa Gurskiego. Czasami przebierają się, imitują inne obce formy – jest im do siebie blisko, daleko, uciekają z pola widzenia. Zachowują się jak dźwięki w kompozycjach Bacha, Mortona Feldmana, jak cisza u Cage'a. Interpretują przestrzeń. Budują wieloznaczną strukturę wizualną.