2005 05-06
 
 
 

Pierwsza pomoc w typografii – wreszcie!
Artur Frankowski

W czerwcu tego roku nakładem gdańskiego wydawnictwa „słowo / obraz terytoria” ukazała się „Pierwsza pomoc w typografii” – podręcznik autorstwa wybitnych niemieckich typografów i projektantów: Hansa Petera Willberga i Friedricha Forssmana. Stanowi on pierwszą pozycję z serii „Biblioteka typografii pod redakcją Janusza Górskiego”

Jest to książka wyjątkowa z kilku powodów. Po pierwsze szata graficzna i sposób wydania książki sprawiają, że chce się ją wziąć do ręki i przeczytać. Po drugie książka ta nie jest jedynie zestawem reguł typograficznych lecz praktycznym poradnikiem zawierającym szereg przykładów jak poprawnie projektować i składać publikacje. Autorzy wskazują najczęściej popełniane błędy oraz uczą, jak ich unikać. Willberg i Forssman skupiają się na podstawowych zagadnieniach mikro- i makrotypografii. Przypomnę, że mikrotypografia dotyczy wszystkiego co rozgrywa się między literami, wyrazami i wierszami czyli skali mikro, zaś makrotypografia obejmuje zagadnienia projektu, koncepcji, rozkładu elementów oraz wyboru formatu publikacj, rodzaju papieru, sposobu oprawy, krojów pism, kolorów, itp.

Typografia kojarzy się przede wszystkim z literą i pismem. Nie bez powodu więc pierwsze rozdziały podręcznika poświęcone są takim zagadnieniom jak: rozróżnianie krojów pisma, ich łączenie oraz porównanie czytelności 12 wybranych krojów.

Autorzy poświęcają dużo miejsca pojęciu czytelności i praktycznym sposobom jej podniesienia w projektowanych publikacjach. Zwracają uwagę na wybór kroju pisma i wpływ tej decyzji na czytelność. Niebagatelne znaczenie ma właściwe dobranie kroju do rodzaju papieru na jakim będzie drukowana książka. W swoim podręczniku zamieszczają przykłady drukowane na czterech różnych rodzajach papierów – powlekanych i niepowlekanych.

W pouczającym rozdziale zatytułowanym „Gabinet grozy” znalazły się przykłady typograficznych „kwiatków” z naszego polskiego podwórka, pokazujące błędne decyzje wyboru kroju, odmiany oraz rodzaju składu.

Inna z kolei część „Pierwszej pomocy...” dotyczy relacji tekst – ilustracja. Znajdziemy w niej m. in. propozycje różnych layoutów z kilkoma ilustracjami umieszczonymi na stronie.

100 stron „Pierwszej pomocy...” stanowi solidny „zastrzyk” typografii. Jak autorzy piszą we wstępie, książka ta "nie zastąpi i nie powinna zastąpić fachowych studiów". Celem jej jest wyjaśnienie podstaw i wykształcenie wyczucia typografii.

Zobacz przykładowe strony z książki (s. 26, 27, 29):

       

„Pierwsza pomoc...” napisana w sposób przystępny i z humorem, adresowana jest zarówno do osób zajmujących się zawodowo składem i projektowaniem, jak i przeciętnego użytkownika komputera, który często staje przed zadaniem napisania prostego listu lub służbowego raportu. Książka ta powinna znaleźć się obowiązkowo w wydawnictwach, agencjach reklamowych oraz ...firmach wykonujących szyldy. Czego wszystkim nam serdecznie życzę!

Hans Peter Willberg, Friedrich Forssman
Pierwsza pomoc w typografii
ISBN 83-89405-54-7, format 210×297, 104 strony, cena: 39 zł

http://www.terytoria.com.pl/ksiazka.php?id=269
BM
e-mail | www
2005-06-24

No okej, dałem sie namówić, kupiłem :) sporo banałów ale też dużo istotnych informacji, które powinienem był nabyć na ASP ( jestem po grafice) . Ale ukończywszy szkołę umiem robić imitacje marmuru na papierze i na nim cudownymi sposobami nanieść kapitałe rzymską, by wyglądała na wykówaną :)))) No ale człowiek uczy się całe życie więc nic straconego. Kurcze jak zrobić polski cudzysłów no i ten nieszczęsny myślnik ( ta dłuższa kreska ) ???? panowie z Rzeczy też zły - stosują ;)
PS
e-mail | www
2005-06-25

Standardowo na PC: cudzysłów otwierający - (lewy) alt + 0132 (na klawiaturze numerycznej), cudzysłów zamykający - alt + 0148, półpauza - alt + 0150, pauza - alt + 0151, cudzysłów otwierający ostrokątny niemiecki - alt + 0187, cudzysłów zamykający ostrokątny niemiecki - alt + 0171, cudzysłowy ostrokątne francuskie - jak cudzysłowy ostrokątne niemieckie, lecz w odwrotnej kolejności, wielokropek - alt + 0133. Wszystkie te skróty klawiaturowe służące do uzyskania wyżej podanych znaków pisma można bez trudu znaleźć w systemowej tablicy znaków.

W programach do składu i łamania publikacji niektóre z tych znaków są dodatkowo dostępne za pośrednictwem skrótów właściwych danej aplikacji. Np. w QuarkXPress (na PC) półpauza uzyskiwana jest przy pomocy skrótu ctrl + shift + alt + -, pauza - ctrl + shift + =; w Adobe InDesign (również na PC): półpauza - alt + -, pauza - shift + alt + -.
bm
e-mail | www
2005-06-26

Danke:)
prz
e-mail | www
2005-06-26

ksiazeczka bardzo ciekawa, sporo przykładów, itpe, itede... brakuje odniesień do polskiej typografii, dlatego uważam, że dobrym uzupełnieniem byłaby "Typografia typowej książki" :)
PS
e-mail | www
2005-06-30

Ostatnio została wydana również inna książka, która może stanowić uzupełnienie recenzowanej powyżej: "Lettera Magica" Krzysztofa Tyczkowskiego, opublikowana przez Wydawnictwo Polski Drukarz. Teksty zawarte w tej książce ukazały się wcześniej na łamach "Świata Druku", zostały też zebrane w trzech numerach specjalnych tego pisma, wydanych pod tym samym co książka tytułem. W "Lettera Magica" są omówione elementarne zagadnienia z dziedziny typografii i projektowania publikacji - jest ona przeznaczona w zasadzie dla osób początkujących. Starannie wydana, skład pozostawia trochę do życzenia, choć błędy są raczej nieliczne; twarda oprawa, 115 stron, ponad sto ilustracji kolorowych i czarno-białych. Spis treści pokrywa się ze spisem artykułów Krzysztofa Tyczkowskiego opublikowanych w dodatkach specjalnych "Świata Druku":

http://www.swiatdruku.com.pl/article/archive/15/

Bardziej szczegółowe informacje o książce:

http://www.swiatdruku.com.pl/article/archive/146/

Książkę można kupić wysyłkowo w Wydawnictwie Polski Drukarz:

http://www.swiatdruku.com.pl/article/archive/53/

Bardzo dobrym dopełnieniem "Pierwszej pomocy w typografii" będzie też z pewnością "Leksykon pism drukarskich" Andrzeja Tomaszewskiego oraz "Człowiek i jego znaki'' Adriana Frutigera - drugie wydanie tej ostatniej książki ukazało się pod koniec kwietnia bieżącego roku nakładem Wydawnictwa Do i Wydawnictwa Optima:

http://do.com.pl/fru.php
EsOsiem
e-mail | www
2005-07-05

kupiłem .....przyda mi sie do dyplomu ...polecam
loco
e-mail | www
2005-07-07

prz pisze o "Typografii typowej książki", ale to była okropna ksiżąka! Trzeba o niej zapomnieć!
u
e-mail | www
2005-07-08

... i miała dziwną okładke.

e-mail | www
2005-07-09

Człowiek O Pięknym Imieniu: „Typografia typowej książki” jest bardzo przydatna i wyczerpująca temat od strony technicznej – wiem coś o tym, bo studiuję na IP ;) To, jaką ma okładkę, jest mało istotne – wszystkie książki Heliona mają kiepskie okładki, że tak powiem z przydziału. Mnie bardziej zaciekawiło, że autor sam ją składał i prawie na 100% zrobił to TeXem... No i ta Antykwa Półtawskiego :)
loco
e-mail | www
2005-07-10

może sam to zrobił, zrobił to TeXem i Antykwą Płótawskiego i zrobił to okropnie! Źle! Niestety pokazał, że nie potrafi. Ale i tak szacunek dla pracy naukowej, bo dizajn to klapa....
Anna
e-mail | www
2005-07-21

Szkoda, że od razu na drugiej stronie okładki podając najażniejsze znaki korektorskie i kilka najważniejszych zasad wykonywania korekty zapomniano o jednej z najwazniejszych zasad - taki sam znak korektorski może powtórzyc się nie częściej niż w co trzecim wierszu (ta właśnie zasada pozwala uniknąć dwuznaczności poprawki). Poza tym polska norma dotycząca zasad wykonywania korety mówi o wykonywaniu korekty na niebiesko lub czarno. A nie na czerwono jak twierdzą autorzy.

Ale to szczegóły :-)

Treść książki oceniam bardzo pozytywnie, ale układ graficzny jest dla mnie mało czytelny.
TJ
e-mail | www
2005-08-18

Również kupiłem, po przeczytaniu recenzji w 2+3D (gdzie zreszta pisze tez o "Lettera Magica") ale jestem zawiedziony. Nic naprawde konkretnego - kazda ciekawa kwestie, ktora chcialbym poznac, autorzy kwituja: "to nie czas i miejsce na takie aż okropnie straszne profesjonalne zagadnienia" po czym przez kilka stron pokazuja jak rozne kroje wyglodaja na jakim papierze. A ja projektuje dla uzytku elektronicznego i mi to ganc-pomada. Mnostwo miejsca zajmują przykłądy, właściwej treści niewiele, choć książka sama w sobie faktycznie ładna, i chyba warta swojej niezbyt wygórowanej ceny.
PS
e-mail | www
2005-08-18

To fakt, że nie ma w tej książce szczegółowych analiz opisywanych problemów typograficznych i projektowych, a jedynie podstawy - jednak zgodnie z nazwą i ilustracją na okładce jest to apteczka pierwszej pomocy, a nie wyspecjalizowana sala operacyjna. Nie zgodzę się jednak, że brak tam konkretów - są podane konkretne problemy wraz z rozwiązaniami i sposoby uniknięcia podstawowych błędów. Nie można też nie docenić faktu, że "Pierwsza pomoc..." zawiera tak dużą ilość przykładów - każde omawiane zagadnienie jest zilustrowane, a moim zdaniem nie ma nic gorszego w książce dla poczatkujących, niż podawanie suchych reguł, bez mozliwości zobaczenia, jak wygląda ich stosowanie i czym może się skończyć ich nieprzestrzeganie. Odnosi się to również do przykładów użycia róznych rodzajów papieru - oczywiste jest, że będą one przydatne głównie osobom projektującym dla poligrafii (i to nie tylko tym startującym w zawodzie), a nie na ekran. Jest to po prostu kompendium przeznaczone przede wszystkim dla osób początkujących, dotyczące nie tylko typografii, ale również zahaczające o podstawy infografiki, stosowania ilustracji i wpływu procesów introligatorskich na projekt graficzny. Dla bardziej zaawansowanego czytelnika - czy też zainteresowanego konkretnymi dziedzinami zasygnalizowanymi w "Pierwszej pomocy..." - są inne książki, tyle że nie w języku polskim: "Detailtypografie" Forssmana i de Jonga (2 zmienione wydanie, http://www.amazon.de/exec/obidos/ASIN/3874396428/) i "Lesetypografie" Willberga i Forssmana - obie w j. niemieckim, "The Elements of Typographic Style" Bringhursta, "The Typographic Grid" Bossharda i "Grid Systems in Graphic Design" Mullera-Brockmanna (obie dwujęzyczne: w j. ang. i niem.), "The Newspaper Designer's Handbook" Harrowera oraz "Contemporary Newspaper Design" (3 edycja) Garcii i "Pure Design" tegoż autora - jeśli chodzi o typografię prasową i projektowanie gazet, czy też "Picture Editing" Evansa lub dla osób zinteresowanych infografiką "Designing Infographics" Meyera i "Designer's Guide to Creating Charts & Diagrams" Holmesa. Poza tym słowo/obraz ma wydać w tym roku polskie tłumaczenie "The Complete Manual of Typography" Felici (można zapoznać się z jednym z rozdziałów tej książki w j. ang: http://www.amazon.com/exec/obidos/ASIN/0321127307/).
eMGie
e-mail | www
2008-11-22 19:55:10

Świetna pozycja, mam i szczerze polecam.
Patryk
e-mail | www
2010-06-01 00:04:02

Dobrą książką jest i ta Detal w typografii


Security Image